Avrupa Topluluğu Tasarımı (CD)

Kimler Başvurabilir ? 
Topluluk tasarımına ilişkin tüzük bağımsız bir şekilde uygulama alanına sahiptir. Topluk tasarımı alabilmek için AB üyesi ülkelerin vatandaşı olmak veya bu ülkelerden birinde bir ikametgahın bulunması şartı yoktur. Bu sebeple Türk vatandaşları da topluluk tasarımı için başvuruda bulunabilirler. Tüzük m.77′ ye göre AB üyesi ülkelerin vatandaşı olmayan yahut bu ülkelerde ikametgahı bulunmayanlar ya da ticari merkezleri veya ticari müesseseleri bulunmayanlar, OHIM nezdindeki işlemleri yetkili Tasarım vekili vasıtası ile yürütebilirler. Kısacası Topluluk Tasarım belgesi (tescilli veya tescilsiz) almak için Türkiye’den başvuru yapılması mümkündür. Fakat başvuru dışındaki tüm işlemler yetkili Tasarım vekili aracılığı ile yürütülecektir. Bununla birlikte AB üyesi ülkelerden birinde ikametgahı yahut ticari veya sınai işletmesi olanlar için böyle bir zorunluluk bulunmamaktadır.
 
Aranan Nitelikler 
Tüzük m.5 ve m.6 uyarınca ister tescilli isterse tescilsiz olsun topluluk tasarımının koruma kapsamına girebilmesi için tasarımın novelty (yenilik vasfı) ve individual character (ayırt edici nitelik) taşıması gerekir. Kural olarak tüm dünyada yeni olması (mutlak yenilik) kabul ediliyor olsa da bu ilke sınırlandırılmıştır. Daha önce AB içinde kamuya sunulmamış tasarımlar için başvuruda bulunulabilir. AB’de tasarımın ait olduğu sektörde faaliyet gösterenler tarafından ulaşılabilecek bir yerde kamuya sunulmuş tasarımlar da yenilik vasfını kaybetmiş sayılacaktır. Örneğin Türkiye’de kamuya sunulmuş bir tasarım için topluluk tasarımı alınamayacaktır.
 
Yedek parça tasarımlarına ilişkin tartışmalar yaşanmış fakat bir sonuca varılamamıştır Stand-still klozu ile bu türden tasarımların şimdilik koruma kapsamı dışında tutulması öngörülmüştür. Bu husus bu yıl yani 2004 yılında çözüme kavuşacaktır.
 
Tüzüğün 7. maddesi tasarım sahibine grace period denilen, tasarımı 12 aylık bir süre ile piyasaya(kamuya) sürme olanağı tanınarak tasarımın ticari başarıya ulaşıp ulaşmayacağını deneme imkanı bahşedilmiştir.
 
Ülkesel tasarımlarda olduğu gibi topluluk tasarımları (community degisns) da Paris Anlaşması m.4 uyarınca 6 aylık rüçhan (öncelik) hakkından yararlanma imkanına sahiptirler.
 
Diğer fikri haklar gibi tasarım hakkı da hakların tüketilmesi (exhaustion of rights) ilkesine tabidir.Bu ilke uyarınca hak sahibi, tasarım konusu olan ürünün AB ülkelerinin herhangi birinde piyasaya sürülmesinden sonra tasarım sahibi hakkını öne sürerek ürünün diğer üye ülkelere ithal edilmesine engel olamaz.
Türkiye ile AB arasında Gümrük Birliği kararı bulunmasına rağmen tasarım hakkı ve diğer fikri haklar Türkiye için tükenmemektedir. Kısacası, hak sahibi AB içinde serbestçe dolaşan ürünün Türkiye’ye ithal edilmesini önleyebilecektir. Tüzük madde 96 ile tasarımlar için çoklu koruma getirilmiştir. Aynı zamanda ulusal mevzuatlara göre de korunabilecektir.
 
Başvuru 
Topluluk tasarımı elde edilebilmesi için, İspanya’nın Alicante şehrinde bulunan The Office for the Harmonisation of The Internal Market (OHIM)’e AB üyesi ülkelerin patent ofisleri, Benelüx Patent Ofisi yolu ile yahut doğrudan doğruya başvurmak mümkündür. OHIM 01. 01.2003 tarihinden itibaren topluluk tasarımı tescil başvurularını kabul etmeye başlamıştır. Ancak 01.04.2003 tarihinden önce yapılan başvurular için başvuru tarihi 01.04.2003 kabul edilmiştir.
 
Çoklu Başvuru 
Multiple application, yani çoklu başvuru aynı sınıfa ait ürünlerin tasarımlar için 1968 Locarno Anlaşması uyarınca mümkündür.Tüzük m.37’e göre bazı tasarımlar için çoklu başvuruda bulunmak için aynı sınıftaki ürünlerden olma şartı yoktur, örneğin süslemelerde.
 

Başvurular OHIM’de itiraz olmadığı sürece sadece formal examination denilen şekli incelemeye tabi tutulur. İtiraz vukuunda ise substantive examination denilen esas bakımından da inceleme yapılır.OHIM kararlarına karşı yine kendi bünyesinde itiraz yahut temyiz başvurunda bulunulabilir. OHIM’in Temyiz kurulunun kararları aleyhine Avrupa Adalet Divanı (European Court of Justice)’nda dava açılabilir.
 
“Community Design” Başvurusunun Avantajları 
Topluluk Tasarım Başvurusunun Ulusal Tasarım Başvurularına Nazaran Avantajları şöyle sıralanabilir:

  1.  Daha az sayıda formalite ve tek set halindeki basit formlar sayesinde tescil işleminin daha kolay olması,
  2.  Tüm Avrupa Birliği üye ülkelerinde tek tip karakter (1 Mayıs 2004’ten itibaren 25 üye ülkede)
  3.  Şu an için 11 resmi Avrupa Birliği dilinden birinde, bir tek işlemin yürütülmesi,
  4.  Bir tek tescil ile bir çok amblemin dahil edilmesinin sağlanması,
  5.  Bir yıllık ödemesiz dönem,
  6.  Yayının 30 ay süre ile ertelenmesi seçeneği,
  7.  Tasvir yahut betimleme yerine örnek sunma seçeneği.