Genel Bilgi

Tasarım terimi; bir ürünün tümü veya bir parçası ya da üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya estetik gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli unsur veya özelliklerin oluşturduğu bir bütünü ifade etmektedir. Endüstriyel yolla ya da elle üretilen bir nesne, bileşik bir sistem ya da bunu oluşturan parçalar, setler, takımlar, ambalajlar vb. nesneler, birden çok nesnenin veya sunuşun bir arada algılanabilen bileşimleri, grafik semboller ve tipografik karakterler tasarımı oluşturmaktadır. Daha basit anlatım ile endüstriyel tasarım bir ürünün süsü ya da estetik görünüşüdür.
 

Endüstriyel tasarımları veya buna konu olabilecek ürünleri örneklemek gerekirse; tekstil ürünlerinde kullanılan desen tasarımları, motif ve işlemeler, ahşap, plastik, deri ve benzeri malzemelerden üretilmiş mobilyalar (koltuklar, sehpalar, yatak odası takımları, portmanto, çocuk odasında kullanılan mobilyalar, cam, porselen, çelik ve her türlü malzeme kullanılarak tasarlanmış olan mutfak eşyaları (tabaklar, bardaklar, tencereler ve benzerleri), banyo ve mutfak aksesuarları, ambalajlamada kullanılan kutular, her tür kırtasiye malzemesi (kalem, kalemlik, masa saati, kağıtlık, ağırlık) çeşitli malzemeler kullanılarak yapılmış olan hediyelik eşyalar, çamaşır, bulaşık makinaları, oto aksesuarları, çocuklara yönelik park ve bahçelerde kullanılan oyun grupları, altın, gümüş ve benzeri ürünler kullanılarak yapılmış olan takılar. Sayılan örnekler sınırlı olmayıp arttırılabilir.
 
Ne Tür Tasarımlar Korunabilir? 
Bir endüstriyel tasarımın 554 Sayılı K.H.K. hükümlerine göre tescil edilerek koruma kapsamına alınabilmesi için yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıması gerekmektedir. Yeni ve ayırt edici tasarımlar belge verilerek korunur. Bileşik bir ürünü meydana getiren parçalardan sadece biri ya da bir kısmı yeni ve ayırt edici bir niteliğe sahipse sadece bu kısımları korumadan yararlanabilmektedir.
 
Bir tasarımın yeni olarak kabul edilebilmesi için aynısının, başvurunun Türk Patent Enstitüsü’ ne yapıldığı tarihten veya başka ülkede yapılmış bir başvuruya dayalı olarak rüçhan hakkı kullanılmış ise rüçhan tarihinden yani başka ülkeye yapılan başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekmektedir. (554 Sayılı KHK. 6. Md). Ayrıca koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden önce on iki ay içersinde kamuya sunulursa yenilik vasfına sahiptir. Yenilik kavramını sadece Türkiye’ de değil dünyada yenilik anlamında anlaşılması gerekmektedir.
 
Tasarımın ayırt edici olması, korunma talep edilen tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile benzer olduğu iddia edilen ve kıyaslanan herhangi bir başka tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasındaki belirgin bir farklılığın var olması anlamındadır.
 
Koruma Kapsamı Dışında Tutulan Tasarımlar 
Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlar ile kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı tasarımlar koruma kapsamı dışındadır. Ayrıca, teknik fonksiyonunun gerçekleştirilmesinde, tasarımcıya, tasarıma ilişkin özellik ve unsurlarda hiçbir seçenek özgürlüğü bırakmayan tasarımlar da koruma kapsamının dışındadır.